ՆՈՐ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՀԵՆՐԻԿ ԷԴՈՅԱՆ

ՔԵԶ Ո՞Վ Է ՁԵՌՔ ՏԱԼՈՒ

 

Նոր ձայներ՝ քաղաքում, նոր դեմքեր՝ փողոցներում,

իշխանություններն իրար են հաջորդում

ինչպես բառերը, որոնց փոփոխումից

նախադասության իմաստը չի փոխվում:

Ամեն ինչ նույնն է: Հինավուրց երկիր,

ճահճի մեջ բռնված մի թռչունի պես, քեզ ո՞վ է ձեռք տալու,

քեզ ո՞վ դուրս կհանի

դարերի նկուղից, ուր հանգչում է ամեն

մտահղացում,

գայլերի ոհմակից: Ի՞նչ ձայներ են հասնում

քո ականջներին:

Դժոխքի պարունակներ, ճշմարտության վիրավորված

դարաշրջաններ, եղծված

մարգարեներ, ի՞նչ ստվերներ են թափառում

քո շուրջը, արհեստական լույսի գիպսե

ուրվականներ, ե՞րբ դու պիտի ապրես քո Տաճարի

անձեռակերտ

կամարների տակ, ուր չկա հանգստություն:

 

 

 

ՃԻՇՏ ՈՐՈՇՈՒՄ

 

Եթե դու տառապանքը վերցնում ես իբրև հաց

և սնվում դրանով, ուրեմն դու երբեք

քաղցած չես մնա: Նա երբեք

չի վերջանում, նա միշտ քո առջևում է, (նաև

ետևում), իսկ եթե փորձես

սնվել ուրախությամբ,

դու քաղցից կմահանաս, նա մեկ-մեկ է գալիս

և իսկույն անհետանում,

քեզ թողած սպասման

քաղցն ու դառնությունը: Ե՞րբ նորից նա կգա,

ե՞րբ նորից սեղանիդ

իր հացը կդնի: Ի՞նչ գիտես՝ ե՞րբ կգա:

Իսկ մեկը քո կողքին է, ընդմիշտ, մինչև վերջ:

Դու քաղցած չես մնա:

 

 

 

ՃԱԿԱՏԱԳԻՐ

 

Օդից չես կարող երկնաքեր կառուցել,

սառույցից չես կարող կրակ ստանալ,

տիեզերքի ողբն է

քաղաքների ինքնավստահ անհոգությունը:

Մայրցամաքները լողում են քնի մեջ,

ջրերը փլվում են,

օվկիանոսը դողում է, ցնցվում ու ալեկոծվում

շառաչող սառույցներից: Մահը դեռ չի գալիս,

բայց նրա մատները վառվում են ֆոսֆորի պես

գիշերվա եզրին: Այն վերքը, որ Թովմասը

ձեռքով շոշափում էր,

ինչպես վարդ բացվում է հորիզոնի վրա,

վառվում մթության մեջ:

Ժամանակն ավարտվում է, բայց կյանքը՝ ոչ:

Թովմասը խստաբարո

զննում է բաց վերքը ճակատագրի:

 

 

 

ԿՈՆՏՐԱՊՈՒՆԿՏ

 

Անցյալը մարդունն է, ապագան՝ Աստծունը,

ներկան այն վայրն է, ուր երկու աշխարհները

շփվում են իրար, կայծեր արձակում:

Պատկերը չքանում է նրա լույսի մեջ,

որ ընկնում է շփոթված մի դեմքի վրա:

Աստված՝ անցյալի մեջ, մարդը՝ ապագայի:

Բարձրացրո՛ւ գլուխդ –

աստղեր և տանիքներ,

նոր ծնվող մի արև, ինչպես մի երիտասարդ,

որ գնում է առաջին

ժամադրության: Ինչպես կեսօրին

մոտեցող առավոտ: Առաջին բառի պես,

երբ վերջին բառերը դեռևս չգիտես:

 

 

 

ԵՐՐՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ

 

Հրաշքն ինքը միայնակ հավատ չի ստեղծում,

պետք է խոսքեր լինեն նրան համարժեք,

խոսքերն իրենք էլ

կենդանանում են միայն խոսողի մեջ,

խոսողը՝ խոսքերի, խոսքերը՝

գործերի, իրար հետ, միասին,

Սուրբ Երրորդություն,

կարուսել երկնային,

Աստծու Որդի, նվիրյալ՝ խոսքին ու գործերին,

վերևից ներքև, ներքևից՝

վերև, բոլորովին ուրիշ

համաստեղություն

քարտեզի վրա

երկնքի:

 

 

 

ՄԻ ՀԵՏՔ

 

Բոլորն էլ ընտրյալներ են

բոլորն էլ՝ մեծից փոքր

բոլորն էլ ընտրյալներ են,

 

բայց կա մեկը ում վրա

Արարչի հայացքը

կանգ է առնում մի պահ

 

և թողնում մի հետք

հազիվ նշմարելի

մի աստղ՝ փոշու մեջ

 

որ ինչքան էլ չափես նա քո

չափածից ավելի հեռու է

բացարձակ հեռու

 

բայց նրան մի՛ փորձիր

նա անչափ հեռու է

մի պատկեր ում վրա

նա մի պահ կանգ է առել:

 

 

 

* * *

 

(Երկրորդ տարբերակ)

 

Երբ նա եկավ՝ մենք դեռ քնած էինք,

երբ մենք արթնացանք՝ նա արդեն գնացել էր,

մի ներկայություն՝ մեր քնի և մեր

արթնության միջև: Նա հայտնվում է, երբ մենք

արթնությունից գնում ենք դեպի քուն,

և քնից՝ արթնություն: Ի՞նչ անուն կտաս

այս անցումներին,

մեր անկման

և հարության

մշտական Ուղեկից:

 

 

 

* * *

 

Ես հին Իլիոնն եմ,

չորս կողմից շրջապատված

կատաղի դեմքերով: Թեև զառերը

արդեն նետված են, ամեն ինչ վճռված է,

անդարձ որոշված, բայց ես

չեմ հանձնվում, ես դիմադրում եմ: Իմ հին սեր,

մոռացված

իմ հիշողություն, ահա, փայտե ձին

արդեն իմ ներսում է, միայն դո՛ւ կարող ես ինձ քո մեջ

պատսպարել, ես չեմ հանձնվում,

ես դիմադրում եմ դեռ

քո պարիսպների մեջ:

 

 

 

ՄԻ ԵՐԳԻ ՍՈՒԼՈՑԻ ՄԵՋ

 

Անցյալի ամեն երգի հետ – (սիրային մի երգ,

թեկուզ օրորոցային) – գալիս է անցած

դարաշրջանը՝ իր զենք ու զրահով, պատկերացումներով,

կանանցով, տղաներով, անձրևանոցներով,

գալիս է, կենդանանում, կարծես թե երբեք

չի էլ հեռացել անդարձ խավարի մեջ, անհունի

անդունդներում, ամեն երգի հետ, թեկուզ

սիրահարի կարոտ ու հեկեկոց՝ կյանքի կողմից

ամենևին

չբավարարված: Ամեն դարաշրջան

իր լուրջ դեմքերով, իր հզոր գործիքներով

կենդանանում է մի թեթև երգից, մի երգի

սուլոցի մեջ, փողոցում, ամռան կեսին

ետևից՝ հսկա մի դարաշրջանի

ստվերն արտասվող: Եվ հավիտյանս

հավիտենից: Այսպես, ամեն անգամ:

 

 

 

ՀԻՍՈՒՆ ՏԱՐԻ ԱՆՑ

 

Մեռավ

Սպասեց

Սպասեց

Մոխրամանում Պրևերի

մոխիր թողեց

Ծխեց:

Մի սիգարետ վառեց:

Կանգնեց անձրևի տակ

Բարձրացրեց օձիքը

Մի վերարկու հագավ

Նա եկավ

 

Նա եկավ

ահա նա վերադարձավ

 

 

 

ԽՈՀԵՐ՝ Վ. ՏԵՐՅԱՆԻ ԾՆՆԴԱՎԱՅՐՈՒՄ

 

Ոչինչ չի մնացել, ոչ մի հետք, ոչ մի նշան,

ոչ մի ծառ բանաստեղծի

ապրած օրերից, ինչպես Քրիստոսի նյութական

կեցությունից

մեզ ոչինչ չի հասել: Արարչագործության յոթնօրյա գործերից

միայն Սուրբ Գիրքն է

մնացել՝ իբրև վկա և ականատես: Յոթ լույսեր

վառվում են մթության համատարած

օվկիանոսի մեջ: Վերջին բանաստեղծի բառերն են

արտատպվում

հանգչող մայրամուտի

վերջին պահի մեջ: Չկա մի ուրիշ իրականություն,

բացի բառերի երազից հարատև: Կյանքը բառերի

անկատար կրկնությունն է: Բոլոր մայրամուտները

անցան, անհետացան, բայց այս

մայրամուտը գիշեր չի դառնում: Նրա հետ գրկախառնվիր:

Սա նրա մարմինն է, տեսե՛ք՝ սա ինքն է –

մնացածը ստվեր է, երազ, նմանություն,

նկար՝ պատի վրա: